Македонија во Европска унија

student_march_fosm_flickr_cc_license

На 10 декември 2014 година, десетици илјади студенти и средношколци, граѓани и симпатизери излегоа на улиците во повеќе градови во Македонија и јасно го изразија своето “НЕ” за владиниот план за воведување на екстерно тестирање односно државни испити за студентите од сите нивоa на факултетско образование. Според реалните проценки, над 10.000 демонстранти учествувале во маршот во Скопје, што всушност претставува најголема непартиска, граѓанска и меѓуетничка мобилизација во македонската современа историја.

Еден ден пред настанотминистерот за образование, Абдулаќим Адеми, јанајави „решеноста на Владата за воведување механизам за контрола наквалитетот на образованието“, и покрај тоа што во изминатите неколку седмици се зголемија несогласувањата со предлозите од странана студентското движење, граѓанското општество ипартискатаопозицијата.

Слоганите и транспарентите на демонстрантите кои беа испишани и извикувани и на македонски и на албански јазик гласеа: “Универзитетот е гласот на слободата!”, “Нема правда, нема мир!”, “Автономија!”. Некои од транспарентите експлицитно се подбиваа со провладините медиуми имплицитно критикувајќи го недостигот на слобода на медиумите во земјата.

Кој кажа дека студентите се во право? Тито или Груевски?

Оваа демонтрација произлезе од помалиот студентски протест што се одржа на 17 ноември. Настаните што следеа се од суштинско значење за да се разбере потенцијалот кој го носи ова новороденото општествеnо движење за да стане агент на пошироки општествени промени.

Наспроти очекувањата, овој протест ги фати владата и нејзините моќни популистички медиумски труби со спуштен гард. И владата и медиумите беа неподготвени да одговорат со контра-протести и медиумски напади на демонстрантите – тактики кои општествено конзервативната и политички нелибералната ВМРО-ДПМНЕ редовно ги користи за замолчување дури и на многу помали облици на спротивставување. Првично, протестот беше едноставно игнориран дури и од страна на провладините медиуми чиишто седишта се наоѓаат на самата рута на која се одвиваше маршот. Премиерот Груевски се огласи со коментар за барањата на студентитедури на 20 ноември, и тоа откако се се случи интензивна кампања на социјалните медиуми која го исмеа игнорирањето од страна на властите.

Присвојувајќи го јазикот кој вообичаено го користат неговите противници од граѓанското општество, г-дин Груевски ги убедуваше студентите дека конечна одлука нема да биде донесена пред да се оддржат поширока јавна дебата и консултации, уверувајќи ги студентите дека имаат право да протестираат и да го изразат своето мислење. Исто така, тој им даде ветување дека новиот закон нема да се применува за студентите кои се запишани на универзитетите во овој момент, туку само на идните генерации. Спротивно на тоа, неговите медиумски поддржувачи се потпреа на добро воспоставените пропагандни техники. Во своите коментари и извештаи, објавија фотографии од протестот на кои со црвени кругчиња ги обележуваа лицата на демонстрантите што, според нив, наводно припаѓаат на опозициските партии и вообичаените жртвени јарци, соросоидите – групите од граѓанското општество кои вообичаено се поврзуваат со озлогласената Фондација отворено општество Македонија.Нивната цел беше сосема јасна – да се дискредитираат протести алудирајќи на нивната политизирана природа и негирањето на нивната автентичност.

Во наредните денови, постепено се создадоа услови за појава на пообемно движење. Подложувајќи ја пропагандата на потсмев и иронични коментари, бројни студенти и поддржувачи ги променија своите профил слики на Фејсбук самоозначувајќи се со озлогласените црвени прстени. “Мислам, значи сум заокружен” стана слоганот околу кој се кондезираше симболичниот протест. Т.н. Студентски пленум – неформалното јадро на демонстрантите со прилично различни, но, главно, радикално левичарски светогледи – многу внимателно ги артикулираше своите политички барања, повикувајќи на пошироката општествена солидарност. Студентскиот Пленум го искористи непристојното ветување на г-дин Никола Груевски дека спорното тестирањеќе се применува само за идните генерации студенти, и ги покани средношколците да се борат за своите права.

Настаните кои се случуваа потоа станаа дел од историјата. И покрај пропагандата, притисоците и обидите на власта да ја растури солидарноста на незадоволните групи, бројот на поединци кои учествуваа во втората мобилизација се зголеми барем за трипати во однос на првиот инаку успешен протест.

Зашто нешто што е толку нормално е трауматично за власта?

Во зрелите демократии протестите се толкуваат како легитимен израз на незадоволство. Сепак, во Македонија тие се портретирани како нешто трауматично и достојно за секаква осуда. Македонија која некогаш беше замислена како оаза на мирот и олицетворение на европските вредности на Балканот од страна на локалните властодржци и нивните меѓународни патрони, во изминатите неколку години доживува парадоксален пресврт во насока на илиберализам. Стеснувањето на просторот за слобода на изразување, политизирано судство и институциите за кои е најасно дали припаѓаат на државата или владејачката партија, ја претворија Македонија во полуавторитарен односно режим од т.н. сиви зони. Во Македонија избори се одржуваат често и се организираат ефикасно, но не постојат фер услови за политички натпревар. На тој начин изборите служат само како демонстрација на непобедливоста на владејачката политичка партија.

На симболичко ниво, актуелната елита ги отсликува политиката и политичкото како да се работа исклучиво на политички партии. Во јавниот дискурс, придавките „политички“ и „партиски“ се користат како синоними. Секој граѓански ангажман е директно поврзан со противничките политички партии или етикетиран како поттикнат од нив.

Во минатото, бројни протести беа заглавени во оваа реторичка стапица, што беше видливо во нивните залудни обиди да ја докажат нивната “неполитичка” природа.

Анкетното истражување спроведено во 2014 година од страна Македонскиот центар за европско образование ги потврдува овие тенденции и општата атмосфера на страв и заговори кои доминираат во политичкиот живот во Македонија. Според ова истражување, три четвртини од македонските граѓани сметаат дека “спонтаните протести, не постојат, туку се поттикнати и организирани од центрите на моќ “. Само 20% од граѓаните се сомневаат дека “тајните служби ги прислушуваат комуникациите на луѓето кои ги сметаат за противници”, додека 63,6% од испитаниците веруваат дека тие го навистина го прават. Повеќе од половина од испитаниците (57,7%) сметаат дека „власта во Македонија има начини да дознае како граѓани гласале”. Конечно, 53% од испитаниците се изјасниле дека “граѓани не го кажуваат слободно своето мислење.”

 

Перспективи на студентското движење

Бројките погоре го прават новороденото движење уште поважно. Во нелибералниот, полуавторитарен режим на периферијата на Европа кој произведува атмосфера на страв и заговор за да обесхрабри граѓански ангажман во политиката, протестите не се нешто вообичаено затоа што ги доведуваат под прашање основните претпоставки на начинот на кој политиката функционира.

Затоа се чини дека водачите на движењето се соочуваат со стратегиска дилема.

Прво, дали сакаат да предводат една поширока граѓанска мобилизација против политичкиот естаблишмент во земјата? Ако е тоа така, тогаш каков вид на барања ќе артикулираат? Дали државниот испит е единствениот проблем со кој студентите во Македонија се соочуваат и на кој начин оправданите студентски незадоволства се поврзани со пошироките проблеми во општеството? Многу незадоволни, но досега пасивни граѓани се наклонети кон барањата на студентското движење и очекувања значително се зголемија. Дали студентите да ги претставуваат другите општествени сектори? Меѓуетничката и доминантно левичарска природа на движењето претставува голема предност, доколку студентите се одлучат за оваа стратегија.

Како алтернатива, водачите на движењето треба да размислат за советите на “добронамерните” поборници на политичката девственост. Овие гласови тврдат дека студентското движење неизбежно ќе остане без причина за постоење, доколку почетните барања бидат остварени од страна на власта. Во спротивно, според приврзаниците на оваа логика, студентското движење неизбежно ќе биде “политизирано” или “загадено” со отуѓената агенда на другите политички актери. Доколку го карикатуризираме овој начин на размислување – ако некој протестира против државниот испит, тогаш неговата борба за социјална правда престанува. Внимателно формулираниот наратив на студентското движење кој ја истакнува својата политичка и натпартиска природа (а не неполитичка, како што правеа некои водачи на протести во минатото) покажува дека времето на политичка незрелост на македонските протестни движења е одамна поминато. Како заклучок, студентското движење ќе биде неизбежно подвоено помеѓу партикуларноста на своите почетни барања и потребата преку истите тие барања да биде изразено пошироко општествено незадоволство. Не е извесно како ќе заврши овој динамичен процес.

Она што е сигурно е дека премиерот Груевски, по долго време, се најде себеси ситуација во која сигурно ќе загуби. Доколку одлучи да остане непопустлив и да ги одбие легитимните барања на студентското движење, тој ќе се соочи со уште поголема мобилизација што – со оглед на нејзиниот меѓуетнички карактер – нема да може да ја спречи со алатките за одвлекување на вниманието од вообичаениот политички репертоар како што е поттикнувањето на меѓуетнички инциденти. Доколку, пак, Груевски се реши да го повлече предложениот закон, тој ризикува да го доведе под прашање моќниот мит за неговата бескомпромисност и непобедливост. Во тој случај можат да се разбудат „заспаните“ општествени барања и фрустрации и сето тоа може да ја проблематизира пошироката симболична рамка врз која неговиот режим се темели.

Во секој случај, граѓанското општество и демократијата во Република Македонија ќе извојуваат една мала, но парадигматски победа.

Автор: Љупчо Петковски

Текстот е објавен, на англиски јазик, и на Балканскиот блог на Центарот за југоисточно европски студии при Универзитетот во Грац, Австрија.

Линк: http://www.suedosteuropa.uni-graz.at/biepag/node/131 

world_economic_forum154

Македонија во Извештајот за глобална конкурентност за 2014/2015 година

Во почетокот на септевмри 2014 година Светскиот економски форум го објави својот годишен Извештај за глобална конкурентност за 2014/2015 година, според кој Македонија скокнала за 10 места во однос на претходната година, и тоа на 63 место според конкурентноста на економијата. Во регионот, овој ранг ја прави Македонија поконкурентна од Словенија, но и неколку места зад Романија.

Провладините медиуими побрзаа да ја пренесат веста прогласувајќи победа на владините политики и тврдејќи, со бомбастични наслови на прилозите, дека Македонија станала најконкурентна економија во регионот. [1]

Македонскиот центар за европско образование во своите анализи веќе повеќе години го користи овој извештај како релевантна литература. Со оглед на тоа што оглед на тоа што освен економски параметри во извештајот се оценуваат и областите на политиките поврзани со доброто владеење, кое е дел од политичките критериуми за членство во Унијата, овој извештај е несомнено извор за оценување на на напредокот на Македонија во судството, администрацијата, и другите области поврзани со демократијата и доброто владеење.

Самиот извештај, во кој конкурентноста на економиите се мери преку 100 различни индикатори, е поделен на три целини: „Основни услови“, „Зголемувачи на ефикасноста“ и „Фактори поврзани со иновациите и софистицираноста на Економијата“. Секоја од овие целини односно делови е потоа поделена на таканаречени „столбови“, кои ги има вкупно 12 на број, и тоа четири во првата целина, осум во втората и два во третата. Потоа, секој столб е поделен на одреден број индикатори, чиј збир ја дава вкупната оценка. Во табелата 1 е прикажана структурата на извештајот со рангирањата на Македонија за 2014 година според целините и поединечните столбови.

tabela 1

Во однос на вкупните оценки на целините Македонија најдобро стои во поглед на „основните услови“ (64 место), има нешто послаб резултат во однос на „Зголемувачите на ефикасноста“ (69 место), и е на 76 место во поглед на третата целина, „Факторите поврзани со иновациите“.

Во поглед на рангирањето според поединечните столбови Македонија најдобро стои во столбовите „Ефикасност на пазарот на стоки“ (38 место), „Развиеност на финансискиот пазар “ (41 место) и „Институции“ (45 место), додека најслабо стои во столбовите „Инфраструктура“ (82 место) „Деловна софистицираност“ (89 место) како и „Големина на пазарот“ (108 место). Оваа година, во Извештајот се оценувани 144 држави. Во овој документ детални ќе ги анализираме само столбовите „Институции“ и „Инфраструктура“ во кои Македонија има еден меѓу најдобрите односно најлошите резултати.

Во однос на методологијата на собирање податоци за извештајот, две третини од варијаблите се собираат преку Анкетата на јавното мислење на раководителите (Executive Opinion Survey), која се спроведува од страна на партнерските институции во секоја од државите опфатени во Извештајот, додека една третина од податоците се од официјалните статистики. Во Македонија, партнерска организација е Националниот совет за претприемништво и конкурентност.

Столбот „Институции“: реален скок ?

Во столбот „Институции“ Македонија направила најголемо подобрување во последните неколку години, имено од 90 место во 2008 година до 45 место во последниот извештај. Оттука, подобрувањето во овој столб има и големо влиајние на подобрувањето на генералната оценка. Инаку, во столбот се опфатени 21 индикатор, кои се однесуваат на широк спектар области поврзани со доброто владеење, од антикорупција и заштита на интелектуална сопственост до заштита на сопственички права и независност на судството. Во 2014 година Македонија најдобро стоела во индикаторите „заштита на инвеститорите“ (16 место), „терет на владината регулација“ (27 место) како и „транспарентност на креирањето на политиките“ (29 место), а најлошо во индикаторите „ефикасност на правната рамка за оспорување на регулативата“ (92 место), „независност на судството“ (79 место), „ефикасност корпоративните бордови“ (77 место), „организиран криминал“ (65 место). Во табелата 2 се прикажани ранговите на Македонија за целосниот столб „Институции“ и четири одбрани индикатори од 2008 година наваму.

tabela 2

Доколку го погледнеме индикаторот „независност на судството“, каде Македонија доживеала скок од 26 места за две години, од 105 место во 2012 на 79 во 2014 година. Оценката е базирана на прашање од Анкетата на јавното мислење на раководителите, кое гласи: „Во вашата држава, до која мера судството е независно од влијанијата на челеновите на владата, граѓаните и фирмите ?“ При тоа, испитаниците оценувааат на скала од 1 до 7, каде 1 значи дека „е целосно под влијание“, а 7 дека „е целосно независно“.

Ваквиот скок е контрадикторен, ако истиот се споредува со извештаите на Европската комисија за напредокот на Македонија. Имено во извештајот за 2013г. кај политичкиот критериум: „Судски систем“ се наведува дека:

  • Постои загриженост за тоа како судовите функционираат во практика. Ова се однесува на независноста на судството (и целиот систем за спроведување на законите) како и квалитетот на правдата во општа смисла.
  • Во однос на независноста постојат наводи за селективна правда, индиректен политички притисок, пресуди кои необично се решени во смисла на нивниот содржински исход или брзината на постапката како и страв дека содржината на некои пресуди (особено оние од висок профил или политички сензитивни случаи) има директни последици врз кариерата на судиите кои одлучуваат во тие случаи.
  • Фактот дека вакви сомнежи постојат, сам по себе претставува проблем за независноста на судството и јавната доверба во него.

Дополнително во поглавјето 23. Судство и темелни права, во делот на судството се наведува дека: „Потребни се подобрувања во практиката соцел да се обезбеди точна имплементација на европските стандарди во однос на независноста и квалитетот на правдата.“

Просечната оценка во Македонија за 2014 година изнесувала 3,5 , додека просечната оценка на светско ниво изнесувала 3,9. Во 2008 година, пак ,просечната оценка во Македонија изнесувала 2,8, додека на светско ниво оценката била 4,1. Оттука, дел од скокот може да се објасни со зголемената перцепција дека судството е независно, а дел со фактот што на светско ниво перцепцијата за независност на судските системи е намалена.Сепак, методологијата на Извештајот е и ограничена со оглед на тоа што е насочена само кон одреден дел на актерите – деловните луѓе. Затоа, ваквиот тип на мерење е неопходен, но не и доволен за да се добие целосната слика.

Инфраструктура: скок во место ?

Интересни се и податоци за столбот структура, каде што Македонија во 2014 година има полошо рангирање дури и од 2005 година, како што е прикажано во табелата 3. Инаку, столбот опфаќа 9 индикатори за сите видови физичка инфраструктура, од квалитетот на патната до бројот на фиксни телефонски линии. Дел од индикаторите кои се однесуваат на квалитетот на поединечните видови инфраструктура се собираат преку Анкетата на јавното мислење на раководителите, додека останатите се преземеаат од други извори. Одбраните индикаторите кои се прикажани во табелата 3 се од првиот вид (оценки од анкетата).

tabela 3

Така, менаџерите оцениле најдобро го оцениле снабдувањето со електрична енергија (оценка 4,9 од 7 односно 66 место на листата), а најслабо квалитетот на патиштата (оценка 3,4 односно 91 место на листата). Во однос на овој индикатор, македонските бизнисмени полошо ја оценуваат состојбата и од своите албански колеги, кои во 2014 година дале просечна оценка 3,9 (71 место) за квалитетот на патиштата во оваа соседна држава. Македонските бизнисмени подобро ги оцениле останатите аспекти од инфраструктурата од своите албански колеги, но и тие оценки не укажуваат на драстично поголемо задоволство со инфраструктурата.

tabela 4

 

 

[1] http://www.time.mk/c/895a469491/svetski-ekonomski-forum-makedonija-na-63-to-mesto-po-konkurentnost-na-ekonomijata.html

infografik 2.7

haider2_196487a

Автор: Ана Чупеска 

Дата: Maj 2014

Во изминатите 10 години популистички ветришта ги зафатија Источна и Средна Европа. Демократски избраните конзервативни власти во многу држави, во името на народот, спроведуваат политики што се во спротивност со модерното сфаќање на либералната демократија.

Иако пробивот на екстремната десница не успеа во Германија и во Холандија, сепак, во Австрија, Франција и Фландрија таа стана важен играч на политичката арена.

И покрај тоа што односот на популистичките автократи кон европските темелни вредности е во најмала рака сомнителен, Унијата досега не нашла задоволителен одговор на загрозувањето на принципите на кои се темели, делумнопоради политичките компромиси и партиската солидарност на десничарските партии, а најмногу поради фактот што не постојат добри механизми за казнување на застранувањата од демократските вредности. Овој информативен документ ги опишува целисходноста и ограничувањата на механизмите со кои ЕУ се бори за заштита на своите вредности, и тоа преку парадигматичниот пример на австриската Влада во која учествуваше и партијата на екстремниот десничар Јерг Хајдер.

Целиот документ можете да го прочитате на следниов линк.

12577article-2458354-12D02194000005DC-241_634x392

Следејќи ги резултатите од европските избори, Европа достигна една историска точка. Се соочи со две прашања. Првото, како Унијата ќе го исполни своето ветување дека ќе стане подемократска. Второто, дали Англија ќе остане дел од Европската Унија.

Врската помеѓу овие две прашања стана јасна кога премиерот Дејвид Камерон одби да ги признае резултатите од Европските избори и номинирањето на новиот претседател на ЕК.

Повеќето земји и лидери во Европскиот Совет се согласија на оваа процедура. Но Камерон тоа не го направи.

Кризата во европската демократија е исто така последица од несредената врска. ЕУ и Англија ги согледуваа нивните врски како товар во последните години. Луѓето во Брисел страдаат бидејќи официјален Лондон константно го спречува европското единство.

Поентата!

Во Англија луѓето страдаат од ЕУ сами по себе. Тоа е хронично страдање без перспектива на ослободување. За време на европските избори на 25 Мај анти европската партија УКИП освои 27.5 проценти од гласовите правејќи ја најсилната англиска партија во новиот Европски парламент.

Велика Британија и ЕУ се како пар кој е несреќен но бега од правење нешто заради тоа.

Би била трагедија за Велика Британија да ја напушти Европската Унија т.е би бил огромен политички, економски и културен губиток. Навистина британците се многу заслужни за денес Европа да биде толку посебна и луѓето да се горди на неа. Тие ја претставија демократијата кога апсолутизмот преовладуваше во Европа. Тие ни ги покажаа предностите на економскиот либерализам кој покрај сите слабости дефинитивно ја претвори Европа во преспективен континент. И конечно, британците ја снабдија Европа со културно богатство.

Како и да е Велика Британија никогаш немала апетит за европските интеграции. Преовладувачката преспектива во Лондон за ЕУ е дека таа треба да биде слободна трговска зона но никако политичка унија.

Има и себични и националистички причини за ова но тие се недоволни за да го објаснат овој феномен. Не е географија – фактот што земјата е остров – тоа ја прави исклучок. Земјата исто така има посебна политичка култура. За британците кои никогаш не направиле сопствен устав и наместо тоа се ослонуваат на куп документи за да обезбедат примена на правото, европските регулативи остануваат непознати денес. Во продолжение, не треба да се заборави фактот дека Британија сака да одржува тесни врски со Соединетите американски држави.

Доста е доста…

И покрај тоа што Европа ги прифати британските посебности и поединечности  доволно долго. Европа дозволи да биде уценувана. Беше трпелива до точката на само-одбивање. Со декади и се простуваше на Англија за секое вето – секоја посебна желба беше задоволена.  Кога Маргарет Тачер во 1984 кажа „Си ги сакам парите назад“, ЕУ и го даде „Британскиот попуст“ од кој земјата се уште има бенефит. Ништо од ова не допринесе британците да го сменат нивниот поглед и денес Британија е оддалечена повеќе од кога и да било.

Време дојде за појаснување. И ЕУ треба да одлучи што е повеќе важно: подемократска Европа или Британија да остане член. Појаснувањето мора да дојде сега – со избирањето на новиот претседател на Европската Комисија. Тоа е одлука која не може да чека до 2017, годината во која Дејвид Камерон рече дека ќе распише референдум за членството на Британија во ЕУ.

ЕУ не може да дозволи да биде уценувана од британците други 3 години.

Англија е важна, само да бидеме јасни. Но изборот помеѓу подемократска Унија и продолжување на британското членство во Унијата е јасен. Европа мора да избере демократија.

Се исклучуваме, Гласањето започнува.   Во Европскиот парламент постои чувство на мала возбуда помешана со нервоза.

„Активирај се. Реагирај. Имај влијание“  е повикувачкиот слоган. „Овој пат е различно“ е уште еден слоган кој треба да ги привлече гласачите.

Во овие четири дена се гласа низ Европа. Технички, резултатите нема да бидат соопштени до 11:00 во неделата навечер.  Во  најдоброто сценарио на Европската Комисија за состојбата на европскиот политичка простор, Комисијата предвиди дека граѓаните од државите кои гласаат подоцна на европските избори, ќе бидат понесени од гласачите кои гласале пред нив.

Еве некои статистики за гласањето. Околу 400 милиони луѓе имаат право на глас. Околу 40 милиони од нив се за првпат гласачи. Околу 16.000 луѓе се кандидираат за 751 места. Од овие околу 3000 се во Франција. Четириесет и девет проценти од кандидатите на Словенија се жени,  а во Кипар само 23 проценти.

Пита табели – или попознати како camemberts (вид на сирење) – кои ги предвидуваат можните резултати и коалицирањето  се насекаде.

Секој сака да знае каде „non inscrits“ или независните пратеници ќе се приклучат. Non inscrits е љубезен термин за политички бездомни пратеници. Околу половина од ваквата  серија доаѓаат од екстремно десничарските групи , како што се Лега Норд или Влаамс Беланг .

Но, вечерта ќе биде се за тајмингот. Претсаделството со Европската комисијата , во теорија, би требало да биде во рацете на партијата со најголем број гласови . Или, доколку тоа не успее, кандидатот што може да добие најголема поддршка во новиот парламент.

Главните политички групи и нивната желба за нивни претседателски кандидати за Комисијата , исто така,го демнат Парламентот.

Централно-десничарски кандидат Жан- Клод Јункер и неговиот централно-левичарски ривал Мартин Шулц имаат закажано да  одржат прес-конференции. Тоа  се внимателно испланирани работи, особено ако се земе во предвид , дека,  Јункер е во благо водство.

Декларации, ставови, и доза на шпекулации може да се очекува. Сепак првите официјални резултати ќе бидат соопштени во вторник наутро.

Целиот текст можете да го најдете тука.

EUObserver

Европска Унија мора да создаде енергетска унија со цел да ги обезбеди своите потреби и со тоа да ја намали својата зависност од рускиот гас, изјави премиерот на Полска, Доналд Таск.

Според проектот на Таск, кој беше објавен во Фајненшл Тајмс во вторникот (22 Април),  би се се состоел од единечно европско тело кое ќе купува гас за целиот блок од 28 земји. Со овој проект ќе се стави крај на системот кој во моментов ја приморува секоја земја да преговара за себе со енергетскиот гигант Гаспром, фирма поддржувана од владата, која доминира на рускиот пазар за гас.

Прашањето за енергетската независност, коешто одамна беше од особен интерес за источно-европските земји на ЕУ, за кое повеќето се жалат дека плаќаат превисоки цени на Гаспром, се повеќе се истакнува, најверојатно како резултат на тековната криза во Украина.

Минатиот месец Русија дупло ја зголеми цената на енергијата која ја продава во Киев, со тоа зголемувувајќи го пристисокот на веќе осиромашената влада во Украина.

Во меѓувреме, балтичката држава Литванија го тужи Гаспром, тврдејќи дека плаќа 35 отсто повеќе за својот гас отколку Германија.

Гаспром е моментално предмет на истрага од страна на Директоратот за конкуренција на Европската комисија во врска со нејзиното работење во осум земји на ЕУ, вклучувајќи ја и Литванија, и можно е да се соочи мултимилионска парична казна за злоупотреба на својата позиција како доминантна сила на пазарот на гас.

“Денес, најмалку 10 земји-членки на ЕУ зависат од еден снабдувач – Гаспром и тоа за повеќе од половина од нивната потрошувачка”, истакна Туск.

Сепак, европскиот комисионер за енергетика Гинтер Оетингер не го дели мислењето на Таск кој изјави дека дoговорите за гас помеѓу европските држави и Русија нема да бидат засегнати дури и ако се воведат економски санкции врз Москва поради својата улога во дестабилизацијата на Украина.

Од моите многу разговори со Гаспром, мојот впечаток е дека нашите руски партнери ќе ги исполнат своите договорни обврски”, изјави Отингер за еден германски неделен весник.

Целиот текст може да прочитате на следниов линк.

EUObserver

Европскиот парламент во средата усвои директива за намалување на употребата на пластичните кеси за еднократна употреба за 50 проценти до 2017 година и 80 проценти две години подоцна.

Државите ќе бидат во можност самите да изберат стратегија, како на пример да ги оданочуваат кесите или да ги забрануваат. Европските министри се должни да дебатираат во врска со овој закон во јуни, а и парламентот ќе продолжи со истото подоцна оваа година по претстојните избори во мај.

100 билиони пластични кеси се употребуваат секој ден во рамките на Европската унија и скоро 8 билиони завршуваат како ѓубре во европските мориња. 94 проценти од сите птици во северното море имаат во себе пластика според статистиката од Европската комисија

Екологистите ја поздравија директивата на ЕУ, но претставниците на Европската пластична индустрија беа критични.

“Исфрлените пластични кеси убиваат милиони морски животни секоја година. Тоа стана голем проблем во Европа и ова е таков проблем со кои што ќе мора да се справуваме сите заедно,” рече Крис Дејвис, европскиот портпарол за животна средина од либералдемократите.

Карл-Х. Фоерстер, извршен директор на трговска асоцијација Plastics Europe, смета дека на Европа не и се потребни нови правила на оваа тема туку дека и е потребно подобро управување со отпадот.

“Забраната на пластични кеси не е решение за да се справиме со проблемот на неодговорно користење”, рече тој, додавајќи дека ако им се овозможи на земјите да поставуваат сопствени правила на оваа тема ќе биде “штетно за слободното движење на стоки во Европа”.

Употребата на пластични кеси значително варира помеѓу земјите-членки. Во Данска, каде што пластичните кеси се оданочуваат, просечно човек користи 4 пластични кеси за еднократна употреба годишно со што се најниски во Европската унија. Во меѓувреме во Португалија, Полска и Словачка едно лице користи 466 пластични кеси годишно, според бројките на Комисијата.

Целиот текст може да го прочитате на следниов линк.

Reuters

Viktor Orban

Вчера (06.04.2014 година) партијата на Виктор Орбан повторно победи на парламентарните избори во Унгарија и покрај огромните критики за неговото владеење.

Пред неколку месеци Македонскиот центар за европско образование (МЦЕО) изготви информативен документ за тоа какви се механизмите на ЕУ да се бори за заштитата на темелните вредности, кои, според критичарите на Орбан, се под напад во Унгарија.

Документот можете да го погледнете на следниот линк.

Резиме на документот: 

Во изминатите 10 години популистички ветришта ги зафатија Источна и Средна Европа. Демократски избраните конзервативни власти во многу држави, во името на народот, спроведуваат политики што се во спротивност со модерното сфаќање на либералната демократија. Симптоматично, доколку се изземе авантурата на Јерг Хајдер од демократски консолидираната Австрија од почетокот на векот, популистичката мобилизација во поранешните комунистички држави се случи по влезот во Европската унија, за кој се сметаше дека ќе ја симболизира конечната консолидација на демократските режими. И покрај тоа што односот на популистичките автократи кон европските темелни вредности е во најмала рака сомнителен, Унијата досега не нашла задоволителен одговор на загрозувањето на принципите на кои се темели, делумно поради политичките компромиси и партиската солидарност на десничарските партии, а најмногу поради фактот што не постојат добри механизми за казнување на застранувањата од демократските вредности.

Овој информативен документ ги опишува целисходноста и ограничувањата на механизмите со кои ЕУ се бори за заштита на своите вредности, и тоа преку парадигматичниот пример на унгарската Влада која ја раководи Виктор Орбан.

Оваа година ќе имаме прилика да ја погледнеме првата телевизиска дебата помеѓу кандидатите кои се во трка за следен претседател на Европската комисија, и се очекува деталите за форматот на дебатата  да бидат предизвикувачки.

Европската радиодифузна унија (ЕРУ)- обично повеќе поврзана со овогодинешниот избор за песна на Евровизија,- ќе емитува дебата во живо помеѓу официјалните кандидати во седиштето  на европскиот парламент во Брисел на 15-ти Мај по 21:00 локално време.

Датумот е една недела пред изборите на ЕУ.

Учесници во дебатата ќе бидат Жан-Клод Јункер од Луксембург, поранешен премиер, за централно-десничарската ЕПП; германскиот претседател на ЕУ парламентот Мартин Шулц за централно-левичарската; белгискиот европратеник Ги Ферхофштат за либералите и Алексис Ципрас, водачот на грчката партија Сириза, за екстремно левите. Зелените допрва треба да се одлучат кои од нивните двајцата водечки кандидати (францускиот европратеник Жозе Бове или германскиот европратеник Ска Келер) ќе ги претставува во дебатата.

Дебатата ќе биде со времетраење од 90 минути. Петте политичарите ќе бидат “поттикнати” да зборуваат на англиски јазик.

Ќе се обрне големо внимание на редоследот по кој ќе зборуваат учесниците. Но се уште не е одредено ниту колку време ќе му биде доделено на секој учесник и дали ќе има конкретни теми за дискусија – како што се економијата или имиграцијата.

“Тоа е предизвик,” вели Бен Стјуард, задолжен за комуникации на ЕБУ

Големиот број на учесници е исто така проблем. За соочување на двајца политичари во кохерентна и интересна телевизизиска дебата е потребна вештина. Правејќи го истото тоа со пет политичари бара уште поголема вештина и одредена немилосрдност со стоперицата.

Оваа задача и е доделена на Моника Магиони, поранешен италијански воен репортер и актуелен директор на РАИ 24 вести.

Целиот текст може да го прочитате на следниов линк.

EUObserver